Thực phẩm chức năng và lợi ích của nó


Thực phẩm chức năng có tên gọi bắt nguồn từ Nhật Bản và bài viết này trả lời các câu hỏi thực phẩm chức năng là gì? thế nào mới là thực phẩm chức năng?

Vấn đề này được làm rõ như sau: Vào năm 1980 Bộ Y tế và Sức khỏe của nước này bắt đầu xây dựng một tổ chức có nhiệm vụ điều chỉnh và công nhận những loại thực phẩm mới giúp cải thiện sức khỏe của cộng đồng dân cư. Tổ chức này cho phép ghi trên nhãn hiệu hàng hóa thực phẩm sử dụng cho sức khỏe con người, được viết tắt từ cụm từ tiếng Anh là FOSHU (Foods for Specified Health Use). Sau hơn 20 năm hoạt động trên lĩnh vực này, đến tháng 9 năm 2001 đã có trên 271 sản phẩm thực phẩm mang nhãn hiệu FOSHU.

Thực phẩm chức năng và lợi ích của nó

Thực phẩm chức năng và lợi ích của nó

Thực phẩm chức năng là gì?

Ở Nhật, thực phẩm chức năng (TPCN, functional food) được định nghĩa là những loại thực phẩm có hiệu quả đối với sức khỏe bởi các chất dinh dưỡng truyền thống và các hoạt chất sinh học có chứa trong nó, người ta gọi là TPCN, từ đó xuất hiện trên nhiều nước khác.

Ở Mỹ quan điểm theo quan điểm của ADA (The American Dietetic Association): TPCN bao gồm tất cả các thành phần có trong nó và cũng là thực phẩm được làm mạnh thêm, làm giàu thêm hoặc nâng cao thêm yếu tố nào đó, có hiệu quả tiềm năng đến sức khỏe khi tiêu thụ một phần nó trong khẩu phần có nhiều loại một cách thường xuyên với mức độ có tác dụng.

Theo FDA thì TPCN là loại thực phẩm cung cấp các chất dinh dưỡng cơ bản có ích cho sức khỏe, là thực phẩm mà nếu ăn nó, thì sức khỏe sẽ tốt hơn khi không ăn nó. Ví dụ như rau xanh và trái cây có chứa đủ chất để làm tăng cường sức khỏe. Những chất có hoạt tính sinh học trong thực phẩm chức năng có ích cho sức khỏe hoặc có ảnh hưởng sinh lý theo hướng mong muốn.

Theo IFIC (The International Food Information Council) thì TPCN là thực phẩm có lợi cho sức khỏe bởi các chất dinh dưỡng cơ bản. Còn theo ILSI (The International Life Sciences Institute of North America) thì TPCN là loại thực phẩm có chứa hoạt tính sinh học có ích cho sức khỏe trên cơ sở các chất dinh dưỡng cơ bản.

Viện nghiên cứu Y học của Viện hàn lâm khoa học Mỹ cho rằng TPCN là thực phẩm có chứa một hay nhiều hơn những nguyên liệu thực phẩm có sửa đổi để nâng cao hiệu quả cho sức khỏe.

Ở Trung Quốc thì thực phẩm chức năng được coi là thực phẩm dinh dưỡng như thực phẩm bình thường, nhưng đặc biệt có chứa yếu tố thứ hai hay thứ ba có tác dụng phòng chống bệnh như là dược liệu.

Tại Việt Nam từ 1990-1991, Viện Dinh dưỡng đã xác định thực phẩm chức năng là những loại thực phẩm có chứa các chất có hoạt tính sinh học cần thiết cho sức khỏe bao gồm cả thực phẩm chế biến cải tiến, thức ăn cổ truyền dân tộc và các thành phần không dinh dưỡng khác có tác động đặc biệt và cần thiết cho sức khỏe.

Thuộc tính chức năng nói lên vai trò sinh học của một hay nhiều chất dinh dưỡng chức năng có trong thực phẩm truyền thống, nó được phát hiện ra với những thành phần các chất đặc biệt có hữu ích cho sức khỏe. Chuyên ngành dinh dưỡng sẽ tiếp tục cùng với công nghệ thực phẩm, nhà nước, hội đồng khoa học và các cơ quan truyền thông phải có những chỉ dẫn chính xác rõ ràng về mặt khoa học của thực phẩm và dinh dưỡng để người tiêu thụ biết cách áp dụng.

Khi nghiên cứu về TPCN và thuốc trị bệnh, người ta thấy nó như là vùng giao thoa giữa thực phẩm và thuốc. Nó vừa chứa các chất dinh dưỡng như là thực phẩm truyền thống, lại vừa có hoạt chất sinh học có tác dụng phòng trị bệnh như là thuốc. Thực phẩm chức năng có nhiều cách phân loại, sau đây xin giới thiệu một vài cách phân loại thường gặp:

Phân loại thực phẩm chức năng dựa vào cấu tạo hóa học

Dựa vào đặc tính cấu tạo hóa học người ta chia các chất dinh dưỡng chức năng theo các nhóm như: các chất xơ chức năng trong dinh dưỡng; các loại đường đa phân tử chức năng (oligosaccharides); acid amine, pedtide và prtotein chức năng; vitamine và khoáng chất; vi khuẩn sinh acid lactic, acid butyric; acid béo chưa no; các loại sắc tố thực vật.

Phân loại thực phẩm chức năng dựa vào nguồn gốc

Những loại thực phẩm chức năng có nguồn gốc từ động vật bao gồm: cá và dầu cá; sữa và các sản phẩm từ sữa; sữa chua probiotic. Ngoài ra còn có:

Sản phẩm sữa điều trị giàu chất xơ: là loại sữa được thay thế chất béo bởi chất xơ tan, từ rau quả. Đây là loại sữa có hàm lượng cholesterol rất thấp, được sử dụng phổ biến tại Hoa Kỳ và Nhật Bản. Chất oligosaccharide bổ sung vào sữa có tác dụng kích thích vi khuẩn Bifidobacterium ở ruột già phát triển, ức chế lên men thối.

Sữa giàu gamma-globulin: người ta sử dụng những chủng vi sinh vật đặc biệt (bioincubator) để sản xuất tạo nhiều gamma-globulin trong sữa với mục đích điều trị bệnh.

Lactoferrin: một dạng protein có chứa sắt có trong sữa động vật có chức năng đề kháng sự phát triển của vi sinh vật gây bệnh. Nó được coi là một phụ gia thực phẩm thiên nhiên thay thế nhiều phụ gia hóa học khác trong chế biến thịt hộp, lạp xưởng, xúc xích. Nó không chỉ có tác dụng sinh học cao mà còn làm giảm lượng vi sinh vật có hại gây bệnh trong đường ruột và dạ dày.

Phô mai cải tiến: sử dụng chủng vi sinh vật kết hợp với quy trình chế biến để làm giảm cholesterol, giảm lượng béo và natrium trong phomai, rất tốt cho người bệnh tim mạch. Chủng vi sinh vật đặc biệt này làm thay đổi thành phần chất lượng dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe, có tác dụng phòng và điều trị bệnh.

Thực phẩm chức năng tảo xoắn

Thực phẩm chức năng tảo xoắn

Một loại thực phẩm hoàn toàn tự nhiên là tảo xoắn spirulina, còn gọi là thực phẩm chức năng tảo xoắn hay tảo mặt trời. Riêng về phần lợi ích của tảo xoắn spirulina mình sẽ viết ở một bài viết khác đầy đủ hơn. Như vậy thì các bạn đã rõ thế nào là thực phẩm chức năng và lợi ích của nó rồi nhé!

Posted on Tháng Ba 27, 2013, in Thực phẩm mới. Bookmark the permalink. 2 phản hồi.

  1. bai viết khá hay va rất đầy đủ bao quát được hết. về thực phẩm chức năng , cảm. ơn người viết

  2. Cám ơn bạn đã quan tâm đến bài viết này!

Xin mời bạn viết bình luận

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: